Sırbistan'da 1 Kasım 2024 tarihinde yaşanan ve iktidarın değişmesiyle sonuçlanan protestoların fitilini ateşleyen Novi Sad Tren İstasyonu faciasında yaşamını yitirenler için anma etkinlikleri gerçekleştirildi. Sırbistan'ın kuzeyinde bulunan Novi Sad kentindeki tren istasyonunun beton sundurmasının 1 Kasım 2024'te çökmesiyle 16 kişinin yaşamını yitirdiği trajedinin kurbanları anıldı.
Facianın meydana geldiği Novi Sad'da üç farklı noktadan yürüyen on binlerce insan, iki yıl önce 16 kişinin öldüğü tren istasyonunun önünde bir araya geldi. Çiçeklerin bırakıldığı ve mumların yakıldığı törende, yaşamını yitiren her kişi için bir dakika ayrılarak toplam 16 dakikalık saygı duruşu gerçekleştirildi. Ülkedeki yolsuzluk ve hükümet karşıtı gösterilerin başlangıcı olan facianın yıl dönümünde, Sırbistan'ın kamu yayın kuruluşları RTS ile RTV, yerel saatle 11.52'de başlayan 16 dakikalık saygı duruşunu ilk defa bu yıl canlı olarak ekranlara taşıdı.
İktidar değişiminin ardından ana haber bülteninde geçmişteki "taraflı yayınları" nedeniyle seyircilerinden özür dileyen kamu yayın kuruluşu RTS, olağan yayın akışına ara verip siyah ekran üzerinde faciada ölen 16 kişinin adlarını gösterdi. Facianın yıl dönümü dolayısıyla Sırbistan'ın başka şehirlerinde ve ülke dışında da anma programları gerçekleştirildi.
Törenin organizasyonunu üstlenen öğrenci hareketi, trajedide yaşamını yitirenlerin her yıl 1 Kasım günü saat 11.52'de tüm ülkede anılacağını bildirdi. Öğrenciler, can kayıplarının sorumlularının ortaya çıkarılması yönündeki taleplerini sürdüreceklerini ve insanların yolsuzluk yüzünden ölmediği bir toplum oluşturmak için mücadelelerine devam edeceklerini belirtti.
Bu seneki anmaların farklı bir siyasi ortamda yapılması, ülkede başlayan değişim süreciyle paralel ilerledi. Seçim sonuçlarının şekillendirdiği yeni siyasi ortamda genç aktivistler, sokaklardaki duvarlarda bulunan aşırı milliyetçi ve ırkçı yazıları boya ile kapatırken, kamu yayın kuruluşu RTS'nin Genel Müdürü Manja Grcic görevinden istifa etti ve haber biriminde görevden almalar gerçekleşti.
Eski Cumhurbaşkanı Vucic'in partisine yakınlığıyla bilinen bir iş insanına ait bankanın faaliyet izni kaldırıldı. Belgelerin imha edildiği şüphesiyle devlet kurumlarına giren polis ekipleri incelemelerde bulundu. Üst düzey bazı polis yetkilileri, görevlerini kötüye kullandıkları suçlamasıyla gözaltına alınırken, Sırp İlerleme Partisi'nde (SNS) Vucic'in parti başkanlığını yeniden üstlenmesi konusu gündeme taşındı.
Öğrenci Listesi hareketi, SNS'nin 14 yıllık iktidarını sona erdirmişti. Novi Sad faciası sonrasında başlayan gösterilere öncülük eden protestocu öğrencilerin oluşturduğu Öğrenci Listesi isimli siyasi hareket, geçen hafta genel seçimlerden galip çıkarak eski Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic'in iktidarına son vermişti. 25 Ekim tarihinde gerçekleştirilen seçimlerde oyların yüzde 52'sini aşan bir destek elde eden Öğrenci Listesi, parlamentonun çoğunluğunu kazanmış ve Sırp İlerleme Partisi'nin (SNS) ülkede 14 yıl süren yönetimini sona erdirmişti.
Novi Sad Tren İstasyonu'nun sundurmasının çökmesini izleyen gösterilerden doğan hareket, yaklaşık iki yıl süresince üniversite yerleşkelerini işgal etmiş, geniş katılımlı protestolar gerçekleştirmiş ve Cumhurbaşkanı Vucic ile SNS hükümetine istifa çağrısında bulunmuştu. Novi Sad Tren İstasyonu'nun yenilenmesiyle ilgili tüm belgelerin kamuoyuna açıklanması, cezai ve siyasi sorumluluğun tespit edilmesi ve yolsuzluğa karşı mücadele edilmesi, bu gösterilerde dile getirilen talepler arasında bulunuyordu.
